MATARIKI.

koutou—ara, te hunga na ratou i whaka-
tu nga kaitiaki.

Koia ra te take—hei arai atu i tenei, tu
mate, i whakaarohia nuitia, kia hangaia e
te Paremata, tetahi ritenga hou, kia ahei
ai te whiu i nga kaitiaki e mahi he ana.
Ko te ritenga hou tenei; Mehemea ka
tuku atu tetahi tono ki te Tino Kaitiaki
mo te Katoa e whakaatu atu ana kiaaia
nga take, katahi ka whaimana ia ki te tono
atu ki aua kaitiaki kia whakaatutia mai e
ratou kiaia, a ratou mahi Tiaki katoa, me
nga moni katoa i riro mai kia ratou, me
nga tikanga katoa o te ratou whakahaere.

Na, mehemea, e kite ana, he e te wha-
kahaere a aua Kaitiaki noa iho, ka whai-
mana te Tino Kaitiaki kia tuku atu ratou
kia tino whakawa kia, kia homai utu ranei
aua kaitiaki noa iho mo a ratou he, kia
tukuna atu ranei ratou ki te whareherehere
mo to a ratou hara.

Akuanei ka piri te ngakau o nga kaiti-
aki e mahi he ana.



Whakatunga a te Hupirimi
Kooti mo Pouawa



I ENEI ra kua hori ake i tuhituhi etahi
tangata Maori no ratou Pouawa o ratou
ingoa ki tetahi Pukapuka Tiaki e whaka-
tutia ana ko Te Riihi me ona hoa tokorua
hei kaitiaki mo taua whenua. Na, no te
taenga mai o nga Kaiwhakawa o te Kooti
Whenua Maori ki Turanganui katahi ka
tono atu Te Ruhi kia wehewehe a taua
whenua, kia whakataua ki a ia me ona hoa
tokorua te kau ma rua mano eka o taua
Poraka. He roa te whakarongotanga a
nga kaiwhakawa ko Te Hiira raua ko Opa-
raina, me to raua hoa Retireti Tapihana te
Ateha ki nga korero a Te Riihi. Ko ta Te
Riihi i tohe atu ai ki te Kooti, ko taua
Pukapuka Tiaki a nga Maori ki a ia me
ona hoa tokonui nga kaitiaki mo Pouawa,
he tino hoko tika i runga i nga ritenga o te
Ture. A, kia whakapumautia tonutia kia
ratou tokotoru taua wahi, me te mea no
ratou tonu ake te kainga. Heoi. Kaore
te Kooti Whenua Maori e whakaae ki te
tono a te Riihi. Na, ka tahi ka whakaaro
te Riihi ki haere ki te Hupirimi Kooti, ma
reira e whakamana mai ona tikanga
Ehara. Kore ana te Hupirimi Kooti e
whakaae. Ko te whakataunga a te Hupi-
rimi kaore e whaimana taua Pukapuka.



He Tukutuku Pungawere-
ware.

KUA rongo matou ko te tikanga hou e wha-
kaarohia ana inaianei mo te taha ki nga
whenua Maori, he mahi Kamupene. He
Pakeha he. Maori nga tangata o taua
hunga. Ma nga Maori e tuku atu o ratou
whenua ki tana hunga. Na, he hoa ma,
ko te mahi tenei a tenei hanga, te pure-
hua, Ae rere tonu ki runga ki nga kanara i
te tukuia e ka ana.



Ki nga tangata Maori katoa
o te Motu nei.

HE whakaatu tenei kia kite mai koutou i
te whakataunga a te Hupirimi  Kooti i te
whakawa a TAREHA TE MOANANUI
mua ko TE RUHI, Roia.

Kotahi tau o tenei whakawa e haere anu
i Poneke, a, tae mai ki Nepia. Na, whiri-
whiritia ana e te Hupirimi Kooti, kitea ana
KO TE RUHI TE MEA I HE. I TINO
WHAKAHENGIA TE RUHI E TE
HUPIRIMI KOOTI mo nga moni a Tare-
ha i riro kia aia, ara, i puritia e ia—tana
kii mo ana mahi roia, mo nga whenua a
Tareha. Na, ki ana Te Hupirimi Kooti,
me Tareha hoki, he he taua puritanga i
taua moni, ara, i te waru rau pauna, i te te
kau ma iwa hereni, me etoru kapa—
£819 19s 3d.

Ko te kupu tenei a Te Hupirimi Kooti,
kia utua e ia, e Te Riihi tenei moni £819
198 3d kia Tareha INAIANEI.

Kua tae atu hoki kia Te "Riihi, i Tura-
nganui te tino tono a te Hupirimi Kooti
kia utua taua moni—me te kupu ki hoki
a Te Hupirimi Kooti kia Te Riihi, kaore e
tika tana mau i te £819 19s 3d moni a
Tareha.

I ki ano hoki Te Hupirimi Kooti,
Kaore i marama nga mahi i kiia e Te
Riihi i mahia e ia ma Tareha.

Kaore i marama te ra, te marama, te tau
ranei, i mahia ai e Te Riihi ana mahi mo
Tareha.

Kaore hoki i marama i mahia ranei taua
mahi mo Tareha, mo etahi Maori ke atu
ranei.

Kaore hoki i marama mo te
whenua, mo te whenua ranei, aua
mahi a te Riihi.

I whakakorea rawatea e Tareha aua mahi
a Te Riihi ki runga ki a ia. 1 ki hoki taua
kaumatua, kaore rawa a ia i whakatu te
Riihi hei mahi i nga mahi mo te taha ki te
waru rau pauna. Na, tae noa ki ta kai-
whakamaori a te Riihi o mua, ara, kia Te
Waiti kaumatua, he kaiwhakawa hoki aia.
Ko tona kupu tenei ki te Hupirimi Kooti,
i tino whakakorea rawatia a Te Riihi e
Tareha i runga i aua mahi.

No muri mai i taua whakakoretanga
tohetohe tonu te Riihi ki te tono utu kia
Tareha, A, kitea ana e Te Hupirimi Kooti,
e he ana te mahi a te Ruhi.

KATI, KO TE TINO WHAKATAU-
NGA TENEI A TE HUPIRIMI KOOTI
—ME UTU E TE RIIHI. KIA TARE-
HA INAIANEI EWARU RAU PAUNA
TE EAU MA IWI HERENI ME TE
TORU KAPA—£819 198 3d

Na Tareha taua moni na Te Riihi i pu-
puri pokanoa.

Na, e haere atu ana tenei panui, i te
Tonga nei. E ahu atu ana ki o ratou
whanaunga ki o matou hoa i te Tai Ra-
whiti, a rauna noa te Motu nei.

E hoa ma i Kia noho tatou i runga i
te matauranga, i te mohiotanga, Mehemea
ana ka tono tatou ki te tahi roia kia mahia
e ia a tatou mahi, tonoa ki a ia, kia mara

ma tana utu mo tana mahi i te tuatahi, a,
ka tiro atu tatou e pai ana, a, tuhia rawa-
tia ki te pukapuka tana whakaaetanga-a-

katahi tatou ka whakaae. Tenei, ko te
kuhu noa i roto i te pouritanga. AUE!
E hika ma E! Ka mate tatou! Ka mate
tatou! Ko totatou tino takanga tena ki
te ahi whanariki, mamae mutunga kore,
ake tonu atu.



KIA O MAUA HOA MAORI O TE TA
RAWHITI.

Ehoa ma,—Tena koutou kua tae ki te
takiwa he pupuhi manu. Na, Kanui te manu
o tenei tau. Ka nui te momona. Kati Kia
kaha koutou ki te pupuhi manu i tenei tau.
Ki te hiahia koutou ki te Paura, ki te Hota,
ki te Tingara, me haere mai koutou ki te
whare maitai o Panera raua ko Paerana hoko
ai. Kei a maua hoki nga pu tino pai, hei
pupuhi manu, he pu tupara, he pu haki
mana, me etahi tu pu atu. Mehemea e hia-
hia ana koutou kia whakapaitia a koutou pu
me haere mai ano koutou ki a Panera raua
ko Panera. He maha hoki nga pu kei a
maua. He ngawari te utu. Kia mohio
koutou me haere mai koutou kia maua, kia
Panera raua ko Paerena i te whare maita
i Kihipane. Ko te tino whare tenei o te
Tai Rawhiti hei hoko i nga Paura, Hota,
Tingara, Pu, me aua tu mea katoa. Kei a
maua hoki nga Kakahu Wahine, Kakahu
tane, Kakahu tamariki nga hu tane nga hu
wahine me nga nohoanga tane nohoanga wa-
hine, me te Te Huka, Paraoa. Kei a maua
hoko nga pamu, nga rakuraku me aua tu
mea katoa hei mahi paamu.

ENGAWARI ANA TE UTU.

Kei wareware koutou, na o koutou hoa, na
PANERA RAUA KO PAERANA,

I TE WHARE MAITAI,
KIHIPANE.