TE WANANGA.

        HE PANUITANGA TENA KIA KITE KOUTOU.
                  " TIHE MAURI-ORA,"
                
  NAMA  21.              NEPIA TAITE,  6 HURAE,   1876.               PUKAPUKA 8.
     Te  Wananga.


  Kotahi Putanga i te Wiki.
            TAITE, 6 HURAE,  1876.


      NGA MAHI  A TE PAREMATA.
NO  TE 15 o nga ra o tera marama i ta ai te korero a
te Paremata hou, a ko apopo te torn ai nga wiki i mahi
Runanga   ai taua Paremata.  I te wiki tuatahi ano i
ta ai taua Paremata i ora iti te hinga ai to Kawana-
tanga ; te mea i ora ai ratou, te tino pera ai, he mea
na te Pooti kotahi a te Tumuaki o tana Paremata.
Te take o taua oranganoatanga o taua Kawanatanga,
he tautohe na taua Paremata mo te whenua i Piako, i
hokona hetia e te Kawanatanga. E rua wiki i mua
atu o te ra i ta ai te Paremata hou, i panuitia ai taua
whenua  i Piako e te Kawanatanga kia tino riro taua
whenua  i te Hoko. A  i kiia e etahi Mema o  te
Paremata, he mahi he taua mahi panui i taua whenua,
no te mea, i tera Paremata, i kiia e te Kawanatanga
e kore taua whenua e hokona e ratou, a me whakaae
mareri ano e te Paremata, ka hoko  ai ratou i tana
whenua.   Ano ka oti nga mahi Pooti a te Paremata
mo  tana whenua, ka noho Runanga, nga hoa o te
Kawanatanga, ka noho Runanga ano hoki nga hoa o
to hunga e whakahe ana ki nga mahi o te Kawana-
tanga.  A ko nga Mema o te Paremata, kahore nei e
piri ki te Kawanatanga  ranei, ki nga kai whakahe
ranei o te  Kawanatanga, i mea,  e kore  ratou e
pai, kia  waiho te tautohe  mo  te whenua i Piako,
hei tino take  e hinga ai  te Kawanatanga,  engari
me waiho rawa ano te tino pakanga ki Te Kawanata-
nga, i te take nui e horapa katoa ana te he ki te nui o
nga mahi mo* nga motu nei, a ua reira i whakaaetia ai
km   tukua tana whenua  i Piako, ki- te hiahia a Te
Kawanatanga.
  A  he nui noa atu nga korero tu a kino a nga Mema
kia ratou ano i roto i Te Paremata, a he iti te. mahi
kua oti. A kei te tatari nga Mema o Te Paremata
kia korerotia e Te Kawanatanga ta ratou whakaaro
 wehewehe mo nga  moni o nga mota nei, a kia puaki-
 na ana korero e Te Kawanatanga, ko reira te mohiotia
 ai te tino whakaaro o nga Mema katoa, ara o te kupu
 whakaaro ranei o te kupu whakahe ranei a Te Parema-
 ta ki te Kawanatanga a Makarini ma. A no nanahi i
 tu ai te Runanga a nga hoa o Kawana Kerei, a i mea
 tana Runanga, e kore ratou e whakapuaki i ta ratou
 whakahe mo te Kawanatanga kia tino rangona nga
 take mahi katoa e kiia aua kia mahia e Te Kawana-
 tanga.  Kotahi tino kupu  kei whaaki atu ki te iwi
 Maori, ko te kupu mo te Pooti mo Karaitiana Taka-
 moana.  I mea a Te Makarini, kia kaua e mana te
 Pooti i tu nei mo Karaitiana, a kia kaua e whakawa.
 kia nga take i he ai taua Pooti e Te Paremata. A. oti
 ana ki te kupu nei, me rapurapu te tikanga o taua
 Pooti e Te Komiti. He nui noa  atu nga Pitihana
 kua tae ki te Paremata, kia tu a Karaitiana, a e mea
 ana matou, kapai ano kia tu a Karaitiana hei Mema
 mo  te Tai Rawhiti.
   I uia ano a Te Makarini, he aha te take i kore ai e
 whakaturia he Komihana titiro i nga hoko whenua a
i Te Maori, mo te turanga o Te Tatana, Komihana i
 Heretaunga, i te mea hoki kua tonoa a Te Tatana e
 te Kawanatanga  ki  Tanitana.  A ko  te utu mai
 a Te  Makarini  mo  taua ui.  I  mea a ia.  E
 maharaharatia aua ano taua mea  e Te Kawana-
 tanga, a ka tu ano  he tangata ia ratou hei Apiha
 mo  taua mahi, i te wa e kitea ai he tangata tika
 mo taua mahi.  E  kiia pea e te tini o te iwi, he kupu
 ha kaa aua kupu no te mangai o Te Kawanatanga.
 Ko matou ia e mea ana, e hara i te kupu noa. Ko te
 tangata maua rawa e mahi tika taua mahi i Ahuriri,
 hei tino tangata aia, hei te tangata e mohio ana ki te
 mano mahi nukarau, a te ngakau e hoake ai, a, a tana
 Ariki e ako ai i a ia. A he pai koe kia ki matou,
 koia ano, e hara te iwi, i te hunga tino kino, i te mea
 hoki e kore e rokohanga wawetia te tangata mauria
 kino e hoi ai tana taranga a Tatatia kia kapi.
   Ł mea ana matou, ka mahia e matou nga mahi katoa
 o te Paremata, kia rongo ai a matou hoa Maori i nga
 tikanga o te Paremata, a kia taia ia wiki, ia wiki nga
 mahi e pai ai te Maori, hei rongo korero, kia whaakina
 kia ratou,

                             TE WANANGA.
HAKU PEI TOA, NEPIA,

  KO
KEMARA MA NGA
 KAI HOKO.



 KI NGA MAORI O NGA IWI O AOTEAROA.
HE mea na KEMARA MA kua riro nga taonga a TE
PINGIKI ia ratou, koia i kiia a ta ratou kupu kia rangona

  e nga Maori. A he  nui no a ratou taenga i utaina mai i
 
  tawahi, ma reira e kore ai e nui rawa te utu


    KI TE MONI  PAKEKE.
A e mea ana ratou, na ratou nga taonga i tino iti te utu o nga
       toa katoa o te POROWINI nei. A he kore kupu
          ahua whakahawea a ratou ki nga tangata
               haere ki te hoko i ta ratou Toa.

    KO TE TOA A
KEMARA MA,
        KEI TAWAHI AKE

       O TE POTAWHE HOU  I NEPIA.
        

  He mea na KEMARA MA; he mea hoko a ratou
  
              taonga i nga toa utu iti o te taonga.
                 i tika ai ano kia pera ano

   te ahua hoko o a ratou



 HAKU PEI TOA, I TAWAHI  AKE
 
 TE POTAWHE HOU,

I NEPIA                          213
MANAIA, HE TIMA,
         

E RERE tonu ana tenei Tima atu ano i Nepia ki te
Wairoa, ka pai te rangi te rere ai.  He tima tenei









               TE      PEEKE
 UTU  WHARE   WERA,  KAIPUKE  TAHURI
           O NUI TIRENI


   Nga moni a nga kai tiaki o tena Peeke £1,000,000
                  (kotahi Miriona).
 E taunahatia ana o tenei Peeke nga Whare, me nga Kai
     puke. Kia wera, kia tahuri rawa ake ka utua e
         ratou. He iti nei te utu ki tenei Peeke
               mo taua mahi a ratou.
                    ROPATA TAPIHANA,
 83                               Kai tiaki, Nepia.


       Kamatira Hoteera,
       TURANGA  KAIPUKE I AHURIRI.
 KO    nga Maori  e haere mai ana ki Ahuriri, ki te
       mea ka haare mai ratou ki te Kamatira Hoteera
 penei. Ka  atawhaitia paitia ratou e Hone langa o te
 Kamatira Hoteera,

        Kahore aua karaihe roro rua te ahua.
          Mo  to Kai, 1s. 6d.; Moenga, 1s.
   Ko te Tina kei te 12, a tae noa ki te 1 o te haora.


   E mea  ana aia kia haere mai nga Maori ki reira.
                                                 34
              HE PANUITANGA.

 HE    mea atu tenei naku, e mea ana. ahau kia Riihi ahau
       i te whenua Maori hei haerenga HIHI ranei, hei
 haerenga KAU ranei. Tukua mai te pukapuka utu mo
 tenei patai aku ki " Te Wananga," Nepia.
 192                 NA EPINANA TUKI.

 NEPIA, Haku Pei Niu Tireni.—He me ia o HENARE HIRA, a he mea panui
     a HENARE TOMOANA,  a te tangata nana tenei niupepa, i te whare ta
      Te Wananga, i Nepia.

               TAITE, 6 HURAE, 1876.

 NAPIER, Hawke's Bay, New Zealand.—Printed by HENARE HIRA, and pub-
     lished by HENARE TOMOANA, the proprietor at this newspaper, at
  'the office of Te Wananga, Napier.

             THURSDAY, 6TH JULY, 1876.